شارژی




۲۴ام آبان ۱۳۹۶ مختلف

اما نكته مهمي كه نبايد از آن غافل شد اين است اطلاعاتي كه شبكه خبر در اختيار همگان قرار مي‌داد، حاشيه‌اي محسوب شده و چندان به منطقه كانوني زلزله و اتفاقاتي كه در آنجا رخ داده بود، مربوط نمي‌شد.

مهدی زارعشارژی/مهدي زارع*: یکشنبه ٢١/٨/٩٦ ساعت ٢١:٤٨ زلزله‌اي با بزرگاي ٧,٣ در ٣٠کیلومتری شمال‌غرب سرپل‌ذهاب و ٣٢کیلومتری جنوب‌غرب حلبچه در ناحیه مرزی ایران و عراق به وقوع پيوست. کانون این زلزله در مرز ایران و عراق و در داخل خاک عراق واقع بوده است.

 گسل مسبب این رخداد هنوز مشخص نیست، ولی گسله فعال خمیدگی جبهه کوهستان زاگرس و گسل‌های پهنه گسله ذهاب (یا سرپل ذهاب) در همین منطقه قرار دارد. گسل پی‌سنگی ذهاب از گسل‌های سامانه گسله خمیدگی جبهه کوهستان زاگرس است. سازوکار این زلزله فشاری و صفحه گسله نزدیک به قائم بوده است. در شهر  سرپل ذهاب ٦٠ هزار نفر و در قصرشیرین حدود ٣٠ هزار نفر زندگی می‌کنند و زلزله‌های حلوان و سرپل ذهاب ازجمله زلزله‌های تاریخی این منطقه است. زلزله کم‌عمق بوده و ژرفای آن هنوز تدقیق نشده است، اما اولین برآوردها نشان از ژرفای ٢٤کیلومتری برای چنین زلزله‌ای دارد.

 زلزله‌های تاریخی این منطقه زلزله‌های تاریخی ٩٥٨ میلادی و ١١٥٠ م. سرپل ذهاب و در سده بیستم زلزله‌ ١٩٦٧ م. با بزرگای ٥.٧ و سال ١٩٨٣ م. با بزرگای ٥.١ در همین منطقه رخ داده‌اند. زلزله ٢١ آبان را حدود ١٥٠ میلیون نفر در ایران و عراق و در هر دو پایتخت حس کرده‌اند، ولی طبیعتا رخداد آن به تحریک گسل‌های دور از منطقه رومرکزی (مثلا گسل‌های تهران، تبریز، قم یا …) ربطی ندارد. نکات مهمی که درباره این زلزله می‌توان توضیح داد، به صورت زیر خلاصه می‌شود:

١- در دقايق اوليه، مركز زلزله‌شناسي اروپا-مديترانه، مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران و همين‌طور پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله در گزارش‌هايي جداگانه كانون زلزله را غرب كرمانشاه اعلام كردند. اطلاعات اوليه با لرزش شديدي كه در ايران احساس شد، به‌ویژه در شهرهاي بزرگي مانند تهران، تبريز و… همخواني داشت. 

در ابتدا بزرگاي زلزله ٧,٤، سپس ٧.٥، ٧.٦، در ادامه ٧.٢ و درنهايت ٧.٣ اعلام شد. در تمام زلزله‌هاي بزرگ دنيا در دقايق و ساعات اوليه، بزرگاي زلزله مرتبا تصحيح مي‌شود و مي‌توان گفت تصحيحي كه درباره بزرگا و كانون زلزله یکشنبه‌شب صورت گرفت، كاملا طبيعي است چرا كه نزديك به دو هزار ايستگاه لرزه‌نگاري در سرتاسر دنيا اين زلزله را ثبت كردند و طبيعي است كه مرتبا تصحيح‌هاي محاسباتي درباره آن صورت گيرد. 

كانون اين زلزله در نوار مرزي ايران و عراق قرار گرفته است. سازمان زمين‌شناسي آمريكا، كانون اين زلزله را متمايل به غرب نوار مرزي و داخل خاك عراق نشان مي‌دهد و مراكز زلزله‌نگاري داخل كشور و همين‌طور مركز زلزله‌شناسي اروپا-مديترانه فرانسه كانون زلزله را در شرق نوار مرزي و داخل خاك ايران نشان دادند. 

تفاوت كانون‌هاي مشخص‌شده بيش از ١٠ كيلومتر نيست و نمي‌توان آن را به عنوان اشكالي بزرگ در زلزله‌شناسي و تعيين كانون دقيق زلزله قلمداد كرد. 

٢- امروزه شاهديم با گسترش شبكه‌هاي اجتماعي اخبار به‌سرعت در فضاي مجازي پخش شده و همه افراد به‌سرعت در جريان آخرين اخبار در حوزه‌هاي مختلف قرار مي‌گيرند. درباره زلزله یکشنبه‌شب هم مي‌توان گفت كه با گسترش شبكه‌هاي اجتماعي، نياز به يك مرجع يا سايتي براي اطلاع‌رساني رسمي چندان احساس نمي‌شود. علاوه بر اين، امروزه شاهديم بسياري از مراكز لرزه‌نگاري دنيا براي دقت‌بخشيدن به اطلاعات خود از اطلاعات بسياري از شبكه‌هاي اجتماعي بهره مي‌گيرند. به باور نگارنده، امروز ما وارد دوران جديدي از اطلاع‌رساني درباره زلزله شده‌ايم كه عملا اطلاع‌رساني رسمي در آن چندان معني ندارد. مي‌توان گفت در جريان آزاد اطلاعات، گروه‌هاي مختلفي حضور دارند كه مراكز زلزله‌شناسي هم بخشي از آن محسوب مي‌شوند. 

وجود اين مراكز براي انجام محاسبه دقيق بزرگا و كانون و… ضروري است و وجود شهروندان نيز براي تبادل اطلاعات با يكديگر. اگر مركزي در مخابره خبر و اطلاعات درست، سرعت عمل لازم را نداشته باشد، طبيعتا از شبكه‌هاي اجتماعي و اطلاع‌رساني‌هايي كه به وسيله مردم صورت مي‌گيرد، جا خواهد ماند. درخصوص زلزله یکشنبه‌شب، شبكه خبر با ارتباطاتي كه با استان‌هاي مختلف برقرار مي‌كرد، سعي مي‌كرد اطلاعاتي را از استان‌هاي مختلف در اختيار مردم قرار داده و به نوعي به برقراري آرامش نسبي در جامعه كمك كند.

 اما نكته مهمي كه نبايد از آن غافل شد اين است اطلاعاتي كه شبكه خبر در اختيار همگان قرار مي‌داد، حاشيه‌اي محسوب شده و چندان به منطقه كانوني زلزله و اتفاقاتي كه در آنجا رخ داده بود، مربوط نمي‌شد. متأسفانه در پنج، شش ساعت اوليه پس از زلزله، گزارشي از خود پهنه کانونی مناطق زلزله‌زده، نه در راديو و نه در تلويزيون، پخش نشد كه اين يكي از نقاط ضعف صداوسيماي ما -به دلیل نبود امکانات زیرساختی و عدم توجه به امکان بهره‌مندی از شبکه‌های اجتماعی- محسوب مي‌شود و اميدواريم در آينده توجه ويژه‌اي به اين زمينه داشته باشند. 

٣- اين زلزله در منطقه كانوني رشته‌كوه‌هاي زاگرس واقع شده بود. اين منطقه – غرب ایران- بسيار پرجمعيت است و مي‌توان گفت بيشتر جمعيت ايران در روستاها و شهرهاي منطقه غربي ايران زندگي مي‌كنند، بنابراين طبيعي است كه اين زلزله در شهرهاي مختلفي در غرب كشور احساس شد. از طرف ديگر بزرگاي اين زلزله ٧.٣ بود. در زلزله‌اي با اين بزرگا طبيعي است كه انرژي بسيار زيادي آزاد مي‌شود و همين مسئله موجب شد كه از تهران تا باكو، بغداد، كويت، بخش‌هايي از سوريه و جنوب تركيه و حتي كشورهاي جنوب خليج‌فارس هم اين زلزله را حس كنند. ضمن اینکه ژرفای ٢٤کیلومتری زلزله نیز موجب احساس‌شدن آن در گستره وسیع‌تری شد. 

٤- از نقاط قوتي كه در اين زلزله حس مي‌شود، مي‌توان به روي‌دادن آن در ساعات اوليه شب اشاره كرد. علاوه بر اين، كانون اين زلزله در منطقه‌اي كوهستاني و روستايي با جمعيت نسبتا كم واقع بود. 

اگر اين زلزله، نيمه‌شب اتفاق مي‌افتاد و كانون آن هم به‌جاي منطقه روستايي، در يكي از شهرهاي غربي بود، مي‌توان گفت كه قطعا با فاجعه‌اي شبيه به بم مواجه مي‌شديم. متأسفانه در اثر اين زلزله، بسياري از ساختمان‌هاي تازه‌ساز و حتي بيمارستان‌ها تخريب شده و عده زيادي از هم‌وطنانمان نيز جان خود را از دست دادند، اما اين درسي براي ماست تا بتوانيم خود را براي زلزله‌هاي مخرب بعدي در شهرهاي بزرگ آماده كنيم. هميشه زلزله در چنين مناطقي روي نمي‌دهد و تبعات آن هم قابل كنترل نيست. 

٥- پس از وقوع زلزله ديشب، شایعاتي بی‌اساس و كذب در شبكه‌هاي اجتماعي منتشر شد و همچنان در حال انتشار است. متأسفانه يكي از خبرگزاري‌هاي داخلي، متنی جعلی را که بعد از زلزله ٢٠١٣ (١٣٩٢ ش.) سراوان در فضای مجازی منتشر شده بود، به‌عنوان پیش‌بینی سازمان زمین‌شناسی آمریکا منتشر و اعلام كرده است كه این زلزله توسط سازمان زمین‌شناسی آمریکا چهار سال قبل پیش‌بینی شده بود.

 لازم به ذكر است كه نه در ایران و نه در هیچ‌جای دنیا روشی مخفی و پنهانی برای پیش‌بینی زلزله یا هیچ پدیده طبیعی دیگری وجود ندارد. علاوه‌براين، اين زلزله كاملا طبيعي بوده و حاصل هيچ انفجاري (اعم از اتمي، هسته‌اي و نظامي) نيست. هزاران دستگاه لرزه‌نگاری این زلزله طبیعی را ثبت کرده‌اند و اگر انفجار بود، همان دقایق اولیه تمامي مراکز بین‌المللی زلزله‌شناسی، خبر آن را مخابره مي‌كردند.

* استاد زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله 

۲۳ام آبان ۱۳۹۶ مختلف

وقتی از ربات‌ها صحبت می‌شود، نخستین ایده‌ای که به ذهنمان خطور می‌کند این است که ربات‌ها ساخته شده‌اند تا در انجام کارهای سخت بخصوص در خط تولید کارخانه‌ها به‌عنوان دستیار به کار گرفته شوند.

به گزارش جام جم، در حقیقت نخستین ربات ها نیز با همین هدف و به عنوان ربات های صنعتی طراحی شدند، اما امروزه پیشرفت متخصصان حوزه ربایتک به اندازه ای بوده که ربات ها توانسته اند، به واسطه یک برنامه طراحی شده که کنترل آنها را از راه دور امکانپذیر می کند، انجام اعمال جراحی روی انسان را نیز عهده دار شوند. ربات های انسان نما از دیگر انواع ربات های پیشرفته ای است که در برخی کشورها به شکل آزمایشی در حال خدمت رسانی به بیماران، سالمندان و کودکان هستند، اما رباتیک حوزه ای پویاست و افرادی که در این حوزه فعالیت می کنند نیز به راستی موضوع جذابی را برگزیده اند. وجه مشترک همه ربات هایی که امروزه در جنبه های مختلف زندگی بشر ایفای نقش می کنند این است که همه آنها با الهام از طبیعت ساخته شده است و در حقیقت الهام گرفتن از طبیعت برای طراحی و ساخت محصولات مورد نیاز انسان یا به طور کلی برآورده کردن نیازهای او از گذشته های دور مورد توجه بوده است. ربات ماهی ها نیز نوعی از ربات ها هستند که همان طور که از نامشان پیداست از این قاعده مستثنی نبوده و نوعی ربات هستند که می توان از آنها به عنوان مدل مناسبی برای تامین اهداف مختلف تحقیقاتی بخصوص در حوزه های زیست محیطی و نظامی استفاده کرد.

رباتی که قابل شناسایی نیست

گروهی از پژوهشگران دانشگاه شریف سال ۸۶ طرحی تحقیقاتی با هدف ساخت یک ربات ماهی ارائه کردند و اکنون پس از گذشت هفت سال موفق شده اند از این ربات شناگر رونمایی کنند که قادر است حرکات موجودات زنده دریایی را به خوبی تقلید کند.

دکتر محمد اسدیان، دانش آموخته دکترا از دانشگاه صنعتی شریف و عضو هیات علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی که این طرح را در قالب رساله دکتری خود ارائه کرده است می گوید: ربات ماهی هایی که تاکنون در دنیا و حتی در ایران طراحی و ساخته شده اغلب مبتنی بر کار رباتیک است و بیشتر به اسباب بازی هایی شبیه است که در بازار عرضه می شود. در بیشتر این ربات ها دیدگاه مورفولوژیک یا ریخت شناسی مطرح نبوده و هدف این بوده که رباتی بسازند تا بتواند زیر آب حرکت کند و حتی می توانسته هیچ شباهتی به یک ماهی هم نداشته باشد. هدف من از طراحی این ربات و به طور کلی تعریف این پروژه این بود رباتی بسازم که کاملا شبیه به ماهی های واقعی باشد یعنی وقتی زیر آب و در کنار دیگر ماهی ها قرار می گیرد، ماهی ها آن را به چشم یک ربات نگاه نکرده و تصور کنند یک ماهی شبیه خود آنهاست.

وی با اشاره به کاربردهای گسترده ربات ها در دنیای امروز می افزاید: از کاربردهایی که این ربات ماهی می تواند داشته باشد، استفاده از آن در تحقیقات زیست محیطی است یعنی می توان این ماهی را در هر اکوسیستمی قرار داد. با این تفاوت که حضور ربات ماهی این اکوسیستم را به هم نمی ریزد، برای مثال اگر این ربات ماهی شبیه یک کوسه باشد، باتوجه به این که ماهی ها به حضور کوسه ها در منطقه عادت دارند، اگر ربات بتواند رفتاری مشابه کوسه های این منطقه داشته باشد، در این شرایط حضورش در این اکوسیستم مشکلی ایجاد نمی کند. علاوه بر این می توان در زمینه نظامی نیز از این ربات ماهی ها استفاده کرد.

اسدیان درباره کاربرد این ربات در زمینه نظامی این طور توضیح می دهد: هر وسیله ای که زیر آب وجود دارد و ساخته دست بشر است پروانه دارد، ما در طبیعت چیزی را پیدا نمی کنیم که با چرخش دورانی حرکت کند. پس پروانه مختص دست سازه های بشر است. به همین دلیل سونارها و رادارهایی که برای کاربرد در آب ها طراحی شده است بر این اساس کار می کند. یعنی از بی نظمی و سر و صدایی که در آب در اثر حرکت پروانه ایجاد می شود، تشخیص می دهند وسیله ای در آن منطقه در حال حرکت است. پس اگر بتوان موجودی ساخت که مانند ماهی حرکت کند حتی اگر اغتشاش در آب ایجاد کند چون این اغتشاش از جنس حرکت آبزیان است رادار و هیچ موجود زنده ای نمی تواند آن را به عنوان ربات یا وسیله ساخت بشر تشخیص دهد و به این ترتیب این ربات می تواند بدون دیده شدن به فیلمبرداری و عکسبرداری از اهداف اقدام کند.

۱۲۸ هزار عکس در یک ثانیه

وی در توضیح این طرح تحقیقاتی می گوید: کاری که ما انجام داده ایم این است که گستره وسیعی از حرکت چند ماهی خاص را به طور دقیق زیر نظر قرار دادیم. برای این کار از یک دوربین پرسرعت که می تواند در هر ثانیه ۱۲۸ هزار عکس بگیرد و یک لیزر چهار وات استفاده شده است. این مجموعه به PIV معروف بوده که قیمت آن در دنیا حدود یک تا ۵ / ۱ میلیون دلار است و ما این مجموعه را با هزینه ای کمتر از حدود یک دهم هزینه اصلی درست کرده ایم. اینها ابزار اولیه برای تحقیقات ما بوده است.

به گفته اسدیان، هر فیلمی متشکل از تعدادی عکس است که در کنار هم گذاشته می شود. وقتی می گوییم قابلیت انطباق تصویری ۲۰۰ هرتز است، یعنی هر ثانیه این فیلم از کنار هم گذاشتن ۲۰۰ عکس ساخته شده که این تصویر همان تصویر Full HD است. در تصاویر HD در یک ثانیه صد عکس در کنار هم قرار می گیرد. در دوربین های فیلمبرداری معمولی در هر ثانیه ۱۵ تا ۳۰ فریم ثبت می شود. تصور کنید ۱۲۸ هزار عکس را برای یک ثانیه فیلم در کنار هم بگذارید به این ترتیب کوچک ترین حرکات را هم می توانید ببینید.

اسدیان با اشاره به ابزارهای پیشرفته ای که در این طرح از آنها بهره گرفته است، می گوید: من ریزترین حرکات یک ماهی قزل آلا را با این دوربین ثبت کرده ام. وقتی در یک بازی فوتبال مسافتی که یک بازیکن دویده یا تعداد پاس های مبادله شده بین بازیکنان یک تیم اعلام می شود به این معنی است که برای این کار از نرم افزاری استفاده می شود که تصویر را پردازش می کند و جسم خاص مورد نظر شما را که می تواند توپ باشد در نظر گرفته و موقعیت های مورد نظرتان را محاسبه می کند. من هم مشابه همین کار را انجام داده ام. برای دوربین عنکبوتی ورزشگاه آزادی نیز مشابه همین کار انجام شده است و همان تیم در اجرای این پروژه همکاری داشته اند. من بر این اساس حرکت ماهی را کامل مانیتور کرده و پروفیل خط وسط بدن ماهی یا ستون فقرات آن را به دست آورده ام و براساس این نتایج متوجه شدم ماهی ما براساس چه معادله ای حرکت می کند و در نهایت این معادله حرکت را به یک ربات دادم و به این ترتیب رباتی داریم که مانند خود ماهی حرکت می کند.

الهام از ربات ماهی در ساخت اندام مصنوعی

امروزه استفاده از ربات ها در زمینه های مختلف مورد توجه بسیاری از متخصصان در سراسر دنیا قرار گرفته است. اسدیان در پاسخ به این که چرا از میان انواع ربات ها به سراغ ربات ماهی ها رفته است، می گوید: طراحی ربات ماهی از ده سال پیش مورد توجه قرار گرفت و MIT از مراکز پیشرو در این زمینه است. علاوه بر این تحقیق درباره ربات ماهی ازجمله موضوعاتی است که در کشورهایی مانند انگلیس و موسسه ملی اقیانوس شناسی ژاپن نیز مورد توجه قرار گرفته است.

اسدیان درباره برنامه ای که برای آینده این ماهی در نظر گرفته می گوید: ماهی ها چند مدل حرکت دارند، در مارماهی ها همه قسمت های بدن از سر تا دم ماهی در حال حرکت است. در ماهی های جعبه ای فقط دم حرکت می کند. در کوسه ماهی ها و ماهی های قزل آلا یک سوم انتهای بدن قابلیت حرکت دارد، یک نکته که در ایران کمتر مورد توجه بوده و من قصد دارم در آینده در این زمینه تحقیقاتی را انجام دهم این است که می خواهم براساس نتایجی که از تحقیق درباره ربات ماهی ها به دست آورده ام، دست و پای مصنوعی متفاوتی را طراحی کنم که سخت یا غیرقابل انعطاف نباشد. همه دست و پاهای مصنوعی خشک و سخت است، اما اگر بتوان دست و پایی شبیه به یک ربات ماهی طراحی کرد که همه قسمت های آن قابل حرکت باشد این محدودیت وجود نخواهد داشت. اگرچه هدف اصلی من در این طرح تحقیقاتی کاربرد این ربات ماهی در زمینه تحقیقات نظامی و زیست محیطی بوده است، اما می توان آن را توسعه داد.

آلیاژهایی تحت عنوان آلیاژهای حافظه دار وجود دارد. این آلیاژها ترکیبی از آلیاژ و پلیمرها هستند که می توان به آنها ولتاژ داد تا منقبض و منبسط شوند. این مشابه خاصیت ماهیچه در بدن انسان است. شبکه عصبی با هر پالس یا تکانه ای ولتاژی را به دست یا پا ارسال می کند. اگر بتوان ساختار بدن ربات ماهی را درست کرد و از این آلیاژ به عنوان روکش استفاده کرد، می توان با تغییر ولتاژ آن را براحتی منبسط یا منقبض کرد به عبارتی به این ترتیب می توان یک دست یا پای مصنوعی ساخت که ماهیچه دارد و می تواند در هر جهت و راستایی حرکت کند، حتی درجه آزادی آن می تواند از دست و پای انسان بیشتر باشد. این طرح ترکیبی از زیست شناسی دریا، مکانیک، مکاترونیک و مهندسی پزشکی است. مهندسی پزشکی در زمینه آلیاژ های حافظه دار تحقیقاتی انجام داده است و بیولوژیست ها نیز در زمینه حرکت ماهی به یافته هایی دست یافته اند. در زمینه طراحی و ساخت دست و پای مصنوعی کارهای زیادی انجام شده است، اما چنین دیدگاهی تاکنون وجود نداشته است. البته این در حد یک ایده است و شاید عملی نشود، اما می تواند جرقه ای باشد برای افرادی که به این موضوع علاقه مند هستند. اگر فرصت، علاقه و امکانات لازم برای این کار را داشته باشم شاید روزی به این هدف دست یابم.

۲۳ام آبان ۱۳۹۶ مختلف

۲۲ آبان ۱۳۹۶

پایگاه خبری شارژی محیط زیست و حیات وحش ایران (شارژی): یکی از محیط بانان پناهگاه حیات وحش عباس آباد حین گشت زنی در منطقه در ساعات میانی روز یک پلنگ ایرانی را مشاهده نموده و موفق شد دقایقی از این گونه ارزشمند تصویر برداری نماید.

حسین اکبری رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نایین گفت: محیط بان محمدرضا حلوانی از فاصله حدودا ۸۰ متری از این پلنگ تصویر برداری نموده است.

تا مردادماه سال ۱۳۹۲ بیش از ۳۰ سال بود که هیچ مستندی از حضور پلنگ در پناهگاه حیات وحش عباس آباد وجود نداشت اما در مرداد ۱۳۹۲ محمدرضا حلوانی تصویر نه چندان واضحی را از یک پلنگ در حالی که بر روی یک تپه نشسته است به ثبت رسانید. (لینک مرتبط)

از آن زمان تاکنون تصاویر متعددی از پلنگ در پناهگاه حیات وحش عباس آباد به ثبت رسیده است و بیانگر آن است که این منطقه یکی از زیستگاه های مهم این گونه در کشور به شمار می رود.

—————————————————————————————————————————————————————————–

آخرین اخبار محیط زیست و حیات وحش کشور را بصورت لحظه ای و در کوتاه ترین زمان از طریق کانال تگرام شارژی دریافت کنید.

+۱۵
۰

  

۲۳ام آبان ۱۳۹۶ مختلف






حضور شرکت تکنوآبزی در دومین نمایشگاه بین المللی شیلات ،آبزیان و ماهیگیری ۳ تا ۶ آبان ماه ۹۶ واقع در تهران|


































کاغذ دیواری
کوارتز
چاپ کارت pvc
میکروپیگمنتیشن